على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

991

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تنه خوارى ( tene - x ri ) ا . پ . شكنجه و عقوبت و آزار و عذاب . تنه دار ( tane - d r ) ص . پ . درخت ساقه‌دار . تنهكة ( tanhekat ) م . ع . عقوبت كردن . تنهنه ( tanahnoh ) م . ع . تنهنه عن الامر : باز ايستاد از كار . تنهية ( tanheyat ) م . ع . بپايان رسانيدن چيزى را و بپايان آن رسيدن و اليك نهى المثل : همتاى تو ناياب است . تنهية ( tanheyat ) ا . ع . آنجاى از كرانهء رودبار كه آب در آن منتهى شود . ج : تناهى . تنهيد ( tanhid ) م . ع . بلند بر آمدن پستان زن و بلند پستان شدن آن . تنى ( taney ) ا . پ . تن نامعلوم . و تنى چند يعنى چندين تن . تنى ( tani ) ص . پ داراى جسم و جسمانى و مادى . تنيان ( tani n ) ا . پ . مادى و ماديات . تنيب ( tanayyob ) م . ع . بيخ بر آوردن گياه . تبى تاژ ( tanit j ) ا . پ . هوا كه يكى از عناصر چهارگانه است . تنيد ( tanid ) ا . پ . پارچهء و نسج . تنيدن ( tanidan ) ف ل . م . پ . تافتن و تاب دادن و پيچيدن و بافتن و نسج كردن و لفافه كردن و در پيچيدن و فريفتن و پرداختن و حاموش شدن و تافته شدن . تنيده ( tanide ) ا و ص . پ . بافته و بافته شده و خاموش شده . و پردهء عنكبوت . و نورد جولاهگان . تنيزه ( tanize ) ا . پ . طرف و دامن و دامنه و كنار و كرانه . و تنيزهء دشت : طرف دشت و كرانهء دشت . و تنيزهء كوه : دامنهء كوه . تنيس ( tanis ) ا خ . ع . شهرى در مصر سفلى . تنيق ( tanayyoq ) م . ع . آراستگى كردن در كار . و تنيق فى مطعمه و ملبسه : جيد گردانيد و نيكو كرد خوراك و پوشاك را . مر . تنوق . تنيك ( tanik ) ص . پ . و موصوف آن كلمهء آسيد است باصطلاح كيميا مادهء قابضى را گويند كه با بزها مركب شده توليد تنات كند و آن را تنن نيز مىنامند . تنين ( tanin ) ا . ع . قرين و همتا و حريف و همزاد . تنين ( tannin ) ا . ع . مار عريض و پهن و اژدها . ج : تنانين . و سپيدى خفى در آسمان كه تنه‌اش تا شش برج رسد و دمش در برج هفتم و مانند كواكب سياره سير مىكند . و ا خ . لقب ابراهيم بن مهدى . تنييب ( tanyib ) م . ع . بدندان گزيدن تير را تا سختى چوب آن معلوم گردد . و بدندان نشان كردن در آن . و پيرو كلانسال گرديدن ناقه . و بيخ بر آوردن گياه . تنيئة ( tanyeat ) م . ع . نياء الامر : استوار نكرد كار را . تنييح ( tanyih ) م . ع . نيح الله عظمه : سخت و قوى گرداند خداى استخوان او را و ريزه‌ريزه كند - از اضداد است - و ما نيحته بخير : نبخشيدم او را چيزى . تنيير ( tanyir ) م . ع . علم و نگار كردن در جامه . تنييف ( tanyif ) م . ع . نيف عليه : افزون شد بر آن . تو ( tav ) ا . پ . تابش مانند تابش آفتاب و جز آن و گرما و حرارت و گرمى . و تاب و پيچش . و دور ( davr ) و تاو نورد . و مغاك و غدير و بركه . تو ( tu ) ا . پ . پرده و حجاب . و چين و تاولا و پرده و قيماقى كه بر روى شير نشيند . و داخل و اندرون مقابل بيرون . و تو بر تو يعنى لا بر لاى و تا بر تاى . و تو در تو يعنى عمارت در عمارت و درهم و بر هم و پيچ‌دار و پيچ در پيچ . تو ( tov ) ا . پ . ضيافت و مهمانى . تو ( tu ) پ . كلمهء اشارهء به شخص مفرد مخاطب اگرچه در تلفظات كنونى بواو مجهول آن را تكلم مىكنند . تو ( tavv ) ا . ع . تنها و طاق الحديث الطواف تو و الاستجمار تو و رسن يك لاى تافته . ج . اتواء . و وجه فلان من خيله بالف تو اى بالف واحد و مرد بىپرواى از دين و دنيا . و خيمهء برپا . و ايلغار يق جاؤاتوا . توا ( tav ) ص . پ . ضايع شده و خراب شده و منهدم و تلف شده . تواء ( tav ' ) م . ع . توى توى و تواء ( از باب سمع ) : هلاك شد . تواء ( tev ' ) ا . ع . داغى چليپائى بر ران و گردن ستور . تواءص ( tav os ) م . ع . فراهم آمدن و انبوهى كردن بر آب . تواب ( tavv b ) ص . ع . بمعنى تائب يعنى توبه‌كننده و بازگشت‌كنندهء از گناه و نيز مأخوذ از تاب اللّه عليه مىباشد يعنى توفيق دهندهء توبه و آسان گردانندهء دشوارى و باز مهربان شوندهء بر كسى . توابانيان ( tav'ab niy n ) ا . ع . ( به صيغهء تثنيه ) دو سر پستان پيشين ستور . توأبة ( tov'abat ) ا . ع . عار و ننگ و فضيحت و رسوائى و هر چيز كه از آن شرم داشته مىشود . توابع ( tav be ' ) ع ج . تابعة .